Τι είναι το Cloud; Spoiler (Είναι απλώς ο υπολογιστής κάποιου άλλου)
«Ανέβασε το αρχείο στο Cloud», «Οι φωτογραφίες σου συγχρονίστηκαν στο Cloud», «Το παιχνίδι αποθηκεύτηκε στο Cloud». Η λέξη χρησιμοποιείται καθημερινά, αλλά τι σημαίνει πραγματικά; Υπάρχει όντως κάποιο "σύννεφο" στο οποίο βρίσκονται τα δεδομένα μας;
Η σύντομη απάντηση είναι όχι.
Το Cloud δεν είναι τίποτα περισσότερο από υπολογιστές που βρίσκονται κάπου αλλού και είναι συνδεδεμένοι στο Internet. Παρόλο που ο όρος ακούγεται σχεδόν μαγικός, η ιδέα πίσω του είναι αρκετά απλή.
Πριν το Cloud
Ας γυρίσουμε τον χρόνο πίσω μερικά χρόνια.
Όταν αποθήκευες ένα αρχείο στον υπολογιστή σου, αυτό έμενε αποκλειστικά στον σκληρό του δίσκο.
Αν ο υπολογιστής χαλούσε ή ο δίσκος καταστρεφόταν, υπήρχε μεγάλη πιθανότητα να χαθούν όλα τα δεδομένα σου. Για να τα προστατεύσεις, έπρεπε να δημιουργείς αντίγραφα ασφαλείας σε CD, DVD ή εξωτερικούς δίσκους.
Το ίδιο ίσχυε και για τις φωτογραφίες από το κινητό σου. Αν το έχανες ή σταματούσε να λειτουργεί, οι φωτογραφίες χάνονταν μαζί του, εκτός αν τις είχες μεταφέρει χειροκίνητα σε κάποιον υπολογιστή.
Και μετά ήρθε το Cloud
Σήμερα, όταν τραβάς μια φωτογραφία με το κινητό σου, πιθανότατα ανεβαίνει αυτόματα στο Google Photos ή στο iCloud.
Αν αγοράσεις νέο κινητό, αρκεί να συνδεθείς στον λογαριασμό σου και μέσα σε λίγα λεπτά όλες οι φωτογραφίες, οι επαφές και τα αρχεία εμφανίζονται ξανά.
Δεν μεταφέρθηκαν "μαγικά".
Απλώς είχαν αποθηκευτεί σε έναν απομακρυσμένο υπολογιστή που διαχειρίζεται η Google, η Apple, η Microsoft ή κάποια άλλη εταιρεία.
Αυτός ο απομακρυσμένος υπολογιστής είναι το Cloud.

Τότε γιατί το λέμε "Cloud";
Ο όρος προέρχεται από τα παλιά διαγράμματα δικτύων.
Όταν οι μηχανικοί σχεδίαζαν πώς επικοινωνούν μεταξύ τους διαφορετικά συστήματα, δεν είχε σημασία τι ακριβώς υπήρχε ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αντί να σχεδιάζουν ολόκληρο το Internet, ζωγράφιζαν ένα απλό σύννεφο.
Το σύννεφο σήμαινε:
"Υπάρχει κάποιο δίκτυο εδώ ενδιάμεσα. Δεν χρειάζεται να ξέρεις πώς λειτουργεί."
Με τα χρόνια, ο όρος έμεινε και χρησιμοποιείται πλέον για κάθε υπηρεσία που αποθηκεύει ή επεξεργάζεται δεδομένα μέσω του Internet.
Τι συμβαίνει όταν ανεβάζεις ένα αρχείο;
Ας πούμε ότι ανεβάζεις μια φωτογραφία στο Google Drive.
Η διαδικασία είναι περίπου η εξής:
-
Η φωτογραφία φεύγει από το κινητό ή τον υπολογιστή σου.
-
Τα δεδομένα ταξιδεύουν μέσω του Internet.
-
Φτάνουν σε ένα τεράστιο κέντρο δεδομένων (Data Center).
-
Η φωτογραφία αποθηκεύεται σε έναν ή περισσότερους servers.
-
Όταν τη χρειαστείς ξανά, κατεβαίνει από εκεί στη συσκευή σου.
Για εσένα, όλη αυτή η διαδικασία μοιάζει να γίνεται ακαριαία.
Στην πραγματικότητα, πίσω από αυτή την απλή εμπειρία κρύβονται χιλιάδες υπολογιστές που συνεργάζονται μεταξύ τους.
Τι είναι ένα Data Center;
Όταν ακούμε τη λέξη "Cloud", πολλοί φαντάζονται κάτι άυλο.
Στην πραγματικότητα, το Cloud έχει φυσική μορφή.
Ένα Data Center είναι ένα τεράστιο κτίριο γεμάτο servers.
Αντί για μερικούς υπολογιστές πάνω σε ένα γραφείο, υπάρχουν ατελείωτες σειρές από μεταλλικά racks που φιλοξενούν χιλιάδες μηχανήματα.
Τα Data Centers διαθέτουν:
-
Εφεδρική παροχή ρεύματος
-
Βιομηχανικά συστήματα ψύξης
-
Πολλαπλές συνδέσεις στο Internet
-
Πυρασφάλεια
-
Φυσική ασφάλεια με ελεγχόμενη πρόσβαση
-
24ωρη παρακολούθηση
Οι μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου λειτουργούν δεκάδες ή και εκατοντάδες τέτοια κέντρα δεδομένων σε διαφορετικές χώρες.
Γιατί τα δεδομένα αποθηκεύονται σε περισσότερα από ένα σημεία;
Αν ένας server χαλάσει, δεν σημαίνει ότι χάνονται και τα αρχεία σου.
Συνήθως, τα δεδομένα αντιγράφονται αυτόματα σε πολλούς διαφορετικούς δίσκους, ακόμη και σε διαφορετικά Data Centers.
Αυτό ονομάζεται πλεονασμός (Redundancy).
Αν ένας δίσκος αποτύχει ή ένα ολόκληρο κέντρο δεδομένων βγει εκτός λειτουργίας, υπάρχει αντίγραφο αλλού.
Έτσι εξηγείται γιατί υπηρεσίες όπως το Google Drive ή το Dropbox είναι τόσο αξιόπιστες.
Είναι το Cloud πάντα ασφαλές;
Εδώ η απάντηση είναι πιο σύνθετη.
Οι μεγάλες εταιρείες επενδύουν τεράστια ποσά στην ασφάλεια των υποδομών τους. Για τους περισσότερους ανθρώπους, το να αποθηκεύουν αρχεία σε μια γνωστή υπηρεσία Cloud είναι συνήθως πιο ασφαλές από το να τα κρατούν μόνο σε έναν παλιό υπολογιστή χωρίς αντίγραφα ασφαλείας.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κίνδυνοι.
Αν κάποιος αποκτήσει πρόσβαση στον λογαριασμό σας επειδή ο κωδικός σας διέρρευσε ή επειδή πέσατε θύμα phishing, τότε μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση και στα αρχεία σας.
Με άλλα λόγια, πολλές φορές το πιο αδύναμο σημείο δεν είναι το ίδιο το Cloud, αλλά ο τρόπος που προστατεύουμε τον λογαριασμό μας.
Χρησιμοποιείτε ήδη το Cloud χωρίς να το σκέφτεστε
Ακόμα κι αν πιστεύετε ότι δεν χρησιμοποιείτε υπηρεσίες Cloud, πιθανότατα το κάνετε καθημερινά.
Μερικά παραδείγματα είναι:
- Google Drive
- Apple iCloud
- Microsoft OneDrive
- Dropbox
- Google Photos
- Gmail
- Outlook
- Spotify
- Netflix
- YouTube
- Steam Cloud
- PlayStation Cloud Saves
Κάθε φορά που ανοίγετε μία από αυτές τις υπηρεσίες, συνδέεστε με υπολογιστές που βρίσκονται εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Υπάρχει και το "δικό σας Cloud"
Το ενδιαφέρον είναι ότι το Cloud δεν ανήκει αποκλειστικά στις μεγάλες εταιρείες.
Μπορείτε να δημιουργήσετε και το δικό σας.
Ένας μικρός server ή ένα NAS (Network Attached Storage) στο σπίτι μπορεί να λειτουργήσει σαν προσωπικό Cloud. Έτσι μπορείτε να αποθηκεύετε φωτογραφίες, έγγραφα και αντίγραφα ασφαλείας στις δικές σας συσκευές, χωρίς να βασίζεστε αποκλειστικά σε τρίτους.
Πολλοί επιλέγουν αυτή τη λύση για μεγαλύτερο έλεγχο των δεδομένων τους ή για λόγους ιδιωτικότητας. Φυσικά, μαζί με τον έλεγχο έρχεται και η ευθύνη: εσείς αναλαμβάνετε τα αντίγραφα ασφαλείας, τις ενημερώσεις ασφαλείας και τη σωστή λειτουργία του εξοπλισμού.
Συμπέρασμα
Το Cloud δεν είναι κάποιο μυστηριώδες σύννεφο που αιωρείται πάνω από το Internet.
Είναι μια συλλογή από πραγματικούς υπολογιστές, αποθηκευτικούς δίσκους και κέντρα δεδομένων που λειτουργούν αδιάκοπα για να έχουμε πρόσβαση στα αρχεία και τις υπηρεσίες μας από οπουδήποτε στον κόσμο.
Η επόμενη φορά που θα ακούσετε τη φράση «ανέβασέ το στο Cloud», να θυμάστε ότι αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι πολύ πιο απλό: το αρχείο σας αποθηκεύεται στον υπολογιστή κάποιου άλλου.
Η πραγματική διαφορά είναι ότι αυτός ο «υπολογιστής» μπορεί να βρίσκεται σε ένα κέντρο δεδομένων με χιλιάδες servers, πολλαπλά αντίγραφα ασφαλείας και εκατομμύρια χρήστες να τον χρησιμοποιούν ταυτόχρονα.